راهنمای جامع ثبت و ارسال اظهارنامه ارزش افزوده — از صفر تا صد

مالیات بر ارزش افزوده یکی از مهم‌ترین انواع مالیات‌های غیرمستقیم است که در سال‌های اخیر نقش پررنگی در نظام مالیاتی کشور پیدا کرده است. کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی که به عرضه کالا یا ارائه خدمات مبادرت می‌ورزند و مشمول فراخوان شده‌اند، ملزم به ثبت‌نام، نگهداری حساب، پرداخت مالیات و ارائه اظهارنامه در موعد مقرر هستند. عدم آشنایی با قوانین و فرآیند ارسال این اظهارنامه می‌تواند چالشی بزرگ برای صاحبان کسب‌وکار باشد .

مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

مالیات بر ارزش افزوده، مالیاتی است که خریدار هنگام خرید کالا یا خدمات، باید به فروشنده بپردازد و فروشنده این مالیات را در زمان‌های معین به دولت پرداخت می‌کند. ارزش افزوده در واقع تفاوت بین ارزش کالا و خدمات فروخته شده با ارزش کالا و خدمات خریداری شده است. یکی از تصورات اشتباه رایج این است که مالیات بر ارزش افزوده تنها شامل مصرف‌کننده نهایی می‌شود، در حالی که کسب‌وکارهایی که در روند تولید و توزیع محصول نقش دارند نیز باید این مالیات را پرداخت کنند .

نرخ مالیات بر ارزش افزوده و نحوه محاسبه آن

نرخ مالیات بر ارزش افزوده در حال حاضر ۹ درصد است که شامل ۶ درصد مالیات بر ارزش افزوده و ۳ درصد عوارض ارزش افزوده می‌باشد. نحوه محاسبه به این شکل است که مودیان مالیاتی، مالیاتی که پرداخت کرده‌اند را از مالیاتی که از خریدار دریافت کرده‌اند کسر کرده و مانده را به عنوان مالیات بر ارزش افزوده به دولت پرداخت می‌کنند. این پرداخت باید حداکثر تا ۱۵ روز پس از پایان هر سه ماهه، به حساب خزانه دولت واریز شود .

اقدامات لازم قبل از ارسال اظهارنامه

پیش از اقدام به ارسال اظهارنامه، بهتر است مدارک موردنیاز و اسناد را آماده کرده باشید. فاکتورهای مرتب، اسناد طبقه‌بندی شده و مدارک هویتی می‌توانند به ارسال اظهارنامه سرعت ببخشند. توصیه می‌شود پیش از ارسال اظهارنامه، فاکتورهای خرید و فروش اقلامی که مشمول مالیات هستند را از اقلام دیگر جداسازی کنید. تهیه یک فایل اکسل از اطلاعات با ستون‌های ردیف، نام خریدار/فروشنده، مبلغ خالص خرید/فروش، مبلغ مالیات، مبلغ عوارض و جمع نهایی، روند کار را بسیار ساده‌تر خواهد کرد .

مدارک موردنیاز ارسال اظهارنامه ارزش افزوده

مدارکی که برای ارسال اظهارنامه نیاز دارید باید حداقل به مدت ۱۰ سال بایگانی شوند. از جمله این مدارک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• گواهی ثبت‌نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده

• تمام صورتحساب‌های مربوط به خرید و فروش کالا و خدمات

• دفاتر قانونی

• اظهارنامه‌های تایید شده قبلی

• رسیدهای بانکی پرداخت مالیات و عوارض

• برگه‌های اعلامیه بدهکاری و بستانکاری

• نوارهای صندوق

• اسناد گمرکی حمل و نقل

• کلیه مستندات معاملات و عملیات 

آموزش گام‌به‌گام ارسال اظهارنامه ارزش افزوده

برای ارسال اظهارنامه ارزش افزوده از فصل پاییز ۱۴۰۱ به بعد، امکان ارسال از طریق سامانه عملیات الکترونیک مالیات بر ارزش افزوده (www.evat.ir) وجود ندارد و باید از درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی کشور استفاده کرد .

مراحل ارسال:

۱. ورود به درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی:
ابتدا وارد سایت my.tax.gov.ir شده و با وارد کردن نام کاربری، رمز عبور و پیامک یکبارمصرف، به داشبورد خدمات الکترونیک وارد شوید .

۲. ورود به پرونده مالیاتی:
از دو مسیر می‌توانید وارد پرونده شوید: منوی سمت چپ و تب ورود به سامانه ارزش افزوده، یا منوی سمت راست و فهرست پرونده‌های مالیاتی .

۳. مشاهده و ثبت اظهارنامه پیش‌فرض:
پس از ورود به فضای عملیاتی پرونده، امکان ورود به بخش «اظهارنامه پیش فرض» وجود دارد. در این بخش، فهرست اظهارنامه‌های پیش‌فرض با دو گزینه «مشاهده» و «تکمیل اطلاعات» قابل دسترس است .

۴. تکمیل اطلاعات اظهارنامه:
بخش تکمیل اظهارنامه شامل ۶ مرحله است:

• سؤالات اظهارنامه (شامل سؤالات مربوط به فروش و خرید)

• اطلاعات فروش

• اطلاعات خرید

• محاسبه اعتبار قابل کسر

• محاسبه مانده بدهی مالیات

• ثبت نهایی 

۵. بررسی جداول اصلی اظهارنامه:
بخش مشاهده اظهارنامه شامل چهار جدول اصلی است:

• جدول الف: اطلاعات فروش خالص کالاها و خدمات

• جدول ب: اطلاعات خرید خالص کالاها و خدمات

• جدول ج: محاسبه مالیات و عوارض پرداختی قابل کسر یا استرداد (اعتبار مالیاتی)

• جدول د: محاسبه مانده بدهی مالیات و عوارض ارزش افزوده یا اعتبار قابل استرداد 

نکات مهم در ارسال اظهارنامه

• اطلاعات فروش و خرید باید با دقت و مطابق با صورت‌معاملات فصلی تنظیم شود. در صورت مغایرت، ممکن است با مشکل مواجه شوید .

• مالیات و عوارض برگشت از فروش و برگشت از خرید باید به درستی در اظهارنامه لحاظ شود .

• در صورتی که برای اولین بار اظهارنامه را تکمیل می‌کنید، اطلاعات مشخصات مودی را با دقت وارد کنید .

در نوین محاسبان جوان، تیم متخصص ما با تسلط کامل بر قوانین و فرآیندهای مالیاتی، آماده انجام کامل امور مربوط به اظهارنامه ارزش افزوده شماست تا با خیالی آسوده از صحت اطلاعات و رعایت مهلت‌های قانونی، از جرایم مالیاتی در امان باشید.